معرفی صندوقهای سرمایه گذاری (matual funds):

یکی از راه های سرمایه گذاری غیر مستقیم در اوراق بهادار ،سرمایه گذاری در صندوق های سرمایه گذاری است.صندوقهای سرمایه گذاری یکی از ابزارهای بازار ثانویه بشمار می رود.هرچند تاریخچه تشکیل صندوقهای سرمایه گذاری مربوط به قرن 18 در انگلستان است،اما اولین صندوق سرمایه گذاری با شکل کنونی در سال 1924 در شهر بوستون آمریکا تاسیس شد.از آن سال به بعد ، صندوقهای سرمایه گذاری بطور موفقیت آمیزی در سراسر جهان بخصوص در آمریکا توسعه یافتند؛بگونه ای که سرمایه آنها از 448 میلیون دلار در سال 1940 به 14 هزار میلیارد دلار در پایان سال 2003 رسید. صندوقهای سرمایه گذاری مشترک در آمریکا تا سال 2000 تقریبا 7 هزار میلیارد دلار دارایی کسب کردند وتعداد این صندوق ها تنها در آمریکا از 546 صندوق در سال 1980 از 8300 صندوق در سال 2001 هم گذشت و درحال حاضر بیش از 80 میلیون نفر ازآمریکایی ها در این صندوقها سرمایه گذاری کرده اند.

سرمایه گذاران طی دو دهه اخیر توجه بیشتری به صندوقهای سرمایه گذاری مشترک نموده اندو طوری که برای بسیاری از سرمایه گذاران سرمایه گذاری در بورس را سرمایه گذاری در صندوقهای سرمایه گذاری مشترک تعبیر می کنند.در همین روند،صندوقهای سرمایه گذاری مشترک با بکارگیری ابزارها وشیوه های مختلف فعال هستند.در بخش تئوری ،سرمایه گذاری در صندوقهای سرمایه گذاری بسیار کارآمد و جذاب است اما این کار در عمل نیاز به دقت وتوجه زیادی در بررسی وتحلیل دارد.

صندوقهای سرمایه درحقیقت شرکتهایی هستند که از طریق جمع آوری وجوه افراد در مجموعه ای از اوراق بهادار ،سهام ،اوراق مشارکت و....سرمایه گذاری می کنند.از اینرو افراد می توانند باپول خود به جای خرید یک سهم در مجموعه ای از سهام ،سرمایه گذاری کنند.صندوقهای سرمایه گذاری از طریق ایجاد پرتفوی وتنوع در سهام ،ریسک سرمایه گذاری خود را به حداقل می رسانند واین امر برای بسیاری از سرمایه گذاران خرد بسیار جالب وقابل توجه می باشد.افراد سرمایه گذار در صندوقهای سرمایه گذاری از سه نوع سود بهره مند می شوند:1)سود حاصل از مبادلات اوراق بهادار موجود در پرتفوی.2)سود نقدی سهام یا بهره پرداختی به سایر اوراق.3)سود حاصل ازافزایش سهم سرمایه گذار در صندوقهای سرمایه گذاری(در صورت فروش سهم خود).

صندوقهای خدمات زیادی برای سرمایه گذاران درنظر می گیرند که ازآن جمله به امکان سرمایه گذاری مجدد سود نقدی یا بهره پرداختی در صندوق وافزایش سهم سرمایه گذار میتوان اشاره کرد.

سرمایه گذارانی که پول مازاد خود را در صندوقهای سرمایه گذاری ،سرمایه گذاری می کنند،یک حق مالی به شکل "سهام" دریافت می کنند،که سرمایه گذار با آن حق به نسبت سرمایه ای که در اختیار صندوق قرار داده از درآمد پرتفوی سرمایه گذاری سهم می برد.

انواع صندوقهای سرمایه گذاری به لحاظ نوع سرمایه:

1)صندوقهای سرمایه گذاری با سرمایه باز(open –end funds):نام دیگر این صندوقها،" صندوقهای سرمایه گذاری با سرمایه متغیر" ویا " صندوقهای سرمایه گذاری مشترک" است.این نوع صندوقها،واحدهای خود را به سرمایه گذاران به میزان تقاضای آنها می فروشند وسپس سرمایه مشتریان را بر اساس اهداف وخط مشی های خود در انواع اوراق بهادار ویا دیگر صندوقها سرمایه گذاری می کنند وپرتفوی متنوعی از اوراق بهادار بوجود می آورند.معاملات این صندوقها تنها بر مبنای "خالص ارزش دارایی های هرسهم(NAV)" صورت می گیرد.

2) صندوقهای سرمایه گذاری با سرمایه بسته(close –end funds):نام دیگر این صندوقها، "صندوقهای سرمایه گذاری با سرمایه ثابت" است.سهام این صندوقها در بورس ویا بازارهای خارج از بورس بفروش می رسد.میزان سرمایه وتعداد سهام صندوقهای سرمایه گذاری با سرمایه ثابت ،ثابت وبدون تغییر است ،برخلاف صندوقهای سرمایه گذاری با سرمایه باز،قیمتهای اینگونه صندوقها در بازار آزاد وبوسیله سرمایه گذاران براساس قانون عرضه وتقاضا تعییین می شود.معامله سهام یا واحدهای این صندوقها مستلزم یک کارگزار و پرداخت مبلغ کارگزاری می باشد.

3)صندوقهای سرمایه گذاری غیر فعال(unit- trust funds):این صندوقها از جهت ثبات سرمایه شبیه به صندوق های سرمایه گذاری باسرمایه ثابت هستند وبا جمع آوری آورده سرمایه گذاران پرتفویی از انواع اوراق بهادار تشکیل می دهند.این صندوقها بوسیله متولی که می تواند یک موسسه کارگزاری یا پذیره نویسی باشد ،ایجاد و پس از پایان دوره پذیره نویسی به "امین" که درحقیقت یک شرکت سرمایه گذاری ،بانک،بیمه است،سپرده شود.این صندوقها بیشتر بر روی اوراق قرضه سرمایه گذاری می کنند ودارای عمر محدودی هستند.

ضرورت تشکیل صندوقهای سرمایه گذاری:

کمبود نقدینگی یکی از بزرگترین مشکلات ودغدغه های اصلی شرکتهای سرمایه گذاری می باشد،افزایش سرمایه های پی در پی شرکتها در طول چند سال اخیر موید این مشکل می باشد. از اینرو صندوقهای سرمایه گذاری با هدف جذب نقدینگی از طریق جذب سرمایه های خرد امکان داد وستد سریع وبیشتر بر روی اوراق بهادار را فراهم می کندونقدینگی را افزایش می دهد.

اهداف صندوقهای سرمایه گذاری:

اهم اهداف صندوقهای سرمایه گذاری شامل موارد زیر می باشد:

1)در آمدی:ایجاد درآمد از طریق سود نقدی.

2)رشدی:ایجاد درآمد از طریق افزایش ارزش سرمایه گذاری.

3)رشدی و درآمدی:ترکیبی از 2 مورد بالا.

مزایای صندوقهای سرمایه گذاری:

1)وساطت در انطباق سررسیدها:واسطه های مالی با انتشار حق مالی ،دارایی بلند مدت را به کوتاه مدت تبدیل میکننند.

2)کاهش ریسک از طریق ایجاد تنوع :این واسطه های مالی از طریق جذب سرمایه های خرد و کسب یک سرمایه کلان در انواع مختلفی از اوراق بهادار سرمایه گذاری می کنند وریسک را به حداقل می رسانند.

3)مدیریت حرفه ای:این صندوقها از خدمات کارشناسان ومتخصصان حرفه ای در مدیریت خود استفاده می کنند.

4)درجه نقدینگی بالا

5)کاهش هزینه های عقد قرار داد وپردازش اطلاعات:انجام معاملات با تعداد کمتر وسرمایه کلان تر موجب صرفه جویی به مقیاس نسبت به معاملات زیاد وسرمایه اندک می شود.

6)ایجاد مکانیسم پرداخت:تهیه و تدارک استفاده از چک،کارت اعتباری،کارت بدهیکاری و انتقال الکترونیکی وجوه.

7)اطمینان از اقدامات غیر اخلاقی مدیران.

8)خرید وفروش آسان.




منبع:بر گرفته از کتاب سرمایه گذاری پیشرفته راعی